Sa tuwing nag-uuwi si **Gabriel Santiago** ng isang batang babae sa bahay para sa kanyang mga kalokohan, may isa pa siyang laging isinasama—isang lalaking estudyante sa kolehiyo na ipinapakilala sa akin.

Sa tuwing nag-uuwi si **Gabriel Santiago** ng isang batang babae sa bahay para sa kanyang mga kalokohan, may isa pa siyang laging isinasama—isang lalaking estudyante sa kolehiyo na ipinapakilala sa akin.
Palagi niyang sinasabi iyon na parang napakakaraniwang bagay lamang.
“Kailangan ko ng kaligayahan sa labas ng bahay. Sigurado akong may mga pangangailangan ka rin.”
“Lahat tayo may gusto sa buhay. Wala tayong utang na loob sa isa’t isa.”
Ilang taon kong narinig ang mga salitang iyon.
Hanggang sa huling pagkakataon.
Sa araw na iyon, tuluyan nang napuno ang salop.
Muli na namang may dinalang estudyante si Gabriel.
Tumayo siya sa harap ko, kalmado at mahinahon.
“Hindi ko na ito maitatago.”
“Buntis si Camille.”
“Kailangan niyang magkaroon ng legal na katayuan bago isilang ang bata.”
“Maghiwalay muna tayo.”
“At habang hindi pa tayo muling nagkakabalikan, puwede mong subukang makasama ang batang ito. Hindi ako makikialam.”
Pagkasabi niya noon, may tumawa agad sa likod ko.
“Kuya Gabriel, hindi ba ito ang babaeng minsan mong pinaghirapang ligawan nang sobra para mapangasawa?”
“Napakalawak naman yata ng pang-unawa mo ngayon.”
May sumingit din.
“Tama nga.”
“Dinala mo ang lalaki rito pero wala ka man lang bilin?”
“Halimbawa… bawal lapitan ang asawa mo?”
Kalmadong nagsindi ng sigarilyo si Gabriel.
Saglit na kumislap ang apoy.
Unti-unting kumalat ang usok sa hangin.
“Hindi ko gusto ang pagtataksil.”
Pagkatapos ay ngumiti siya nang bahagya.
“Alam naman ng lahat na may matinding prinsipyo si **Danica Reyes** pagdating sa pag-ibig.”
“Hindi niya kailanman papansinin ang mga lalaking ito.”
Agad na napuno ng tawanan ang sala.
“Kilalang-kilala talaga ni Kuya Gabriel ang asawa niya.”
“Kung hindi niya tatanggapin ang lalaking dinala mo, kasalanan na niya iyon.”
“Hindi ka puwedeng sisihin.”
“Napakagaling mong maglaro.”
Sa paningin ng lahat, pareho lang ang magiging wakas nito gaya ng dati.
Bibigyan ko ng pera ang estudyante.
Pagkatapos ay papaalisin.
Ngunit sa pagkakataong ito, dahan-dahan akong nagtaas ng ulo.
At bahagyang ngumiti.
“Sige.”
“Susundin ko ang gusto mo.”
…
Biglang natigilan si Gabriel.
Naging mabigat ang hangin sa buong sala.
Pagkaraan ng ilang segundo, si Aling Rosa ang unang nakabawi.
“Danica… ano ang sinabi mo?”
Ibinalik ko ang telepono sa mesa.
Sumulyap ako kay Gabriel bago tumingin sa estudyante.
“Sabi ko, pumapayag ako.”
Pinagmasdan ko siya mula ulo hanggang paa.
“Gwapo naman talaga siya.”
Kaagad na narinig ang sabay-sabay na paghinga ng pagkagulat.
“Hindi nga?”
“Pumayag talaga si Ate Danica?”
“Hindi niya palalayasin?”
“Kuya Gabriel, narinig mo ba iyon?”
Nanatiling kalmado si Gabriel.
Ngunit si Camille ay kitang-kitang kinakabahan.
Mas lalo niyang hinawakan ang braso ng lalaki.
“Kuya Gabriel, dapat matuwa ka nga. Mukhang tanggap na niya.”
Hindi sumagot si Gabriel.
Pinatay niya ang sigarilyo sa ashtray.
Pagkatapos ay lumapit sa estudyante.
Marahang tinapik ang balikat nito.
“Alagaan mo siya.”
Pagkasabi noon, niyakap niya si Camille at sabay silang umakyat sa ikalawang palapag.
Tahimik kong binawi ang tingin ko.
At tumingin sa estudyanteng tila hindi pa rin makapaniwala.
Namumula ang kanyang mga tainga.
“Nakatira ka ba sa dormitoryo?”
Bahagya siyang napalunok.
“Opo… puwede po kahit saan.”
“Kung ganoon, dito ka na muna.”
Pagkasabi ko, tumalikod ako at naglakad papunta sa pasilyo.
Kaagad namang nagsimula ang bulungan sa likuran ko.
“Hindi ako makapaniwala.”
“Sa lahat ng pagkakataon dati, pinalalayas niya ang mga dinala rito.”
“Huwag kayong mag-alala.”
“Magtiwala kayo kay Kuya Gabriel.”
“Palagi namang ganoon ang nangyayari.”
“Naalala ninyo iyong atleta noong nakaraan?”
“Hindi man lang binigyan ng pera.”
“Diretsong pinalabas ng mga guwardiya.”
“Pakiramdam ko nagpapanggap lang siya para inisin si Gabriel.”
Patuloy lang akong naglakad.
Parang maliliit na karayom ang bawat salita.
Hindi sapat para saktan nang matindi.
Ngunit sapat para unti-unting sumakal.
Hindi sila nagkakamali.
Dati, ganoon nga ako.
Mataas ang tingin sa sarili.
Matigas ang prinsipyo.
At sobra akong naniwala sa ideya ng katapatan.
Akala ko, kapag nanatili akong tapat at malinis sa pag-ibig, may maililigtas pa sa isang relasyong matagal nang wasak.
Sa tuwing may dinadalang lalaki si Gabriel sa harap ko, pareho lang ang ginagawa ko.
Binibigyan ko sila ng pera.
At pinapaalis.
Akala ko noon, panalo ako.
Hindi bababa sa sirang pagsasamang iyon, ako pa rin ang may dignidad.
Ngunit ano ang napala ko?
Buntis pa rin si Camille.
At ang mga taong minsan kong pinanghahawakan ay matagal nang nawala.
Pagdating namin sa silid sa ikalawang palapag, binuksan ko ang pinto.
“Narito na tayo.”
Pagkatapos ay sumandal ako sa hamba ng pinto at tumingin sa binata.
Ang pangalan niya ay **Marco Villareal**.
Isang metro at walumpu’t lima ang taas.
Valedictorian sa kanilang probinsya.
Champion sa mga debate sa unibersidad.
Direktang tinanggap sa graduate studies.
Paulit-ulit na scholar ng gobyerno.
Mukhang malaki talaga ang ginastos ni Gabriel sa pagkakataong ito.
Hindi na siya gaya ng mga lalaking dati niyang kinukuha kung saan-saan.
“Tinatanggap mo ba ito dahil sa pera?”
tanong ko.
Tumango si Marco.
Walang pag-aalinlangan.
Walang paliwanag.
Kung ako ang dating Danica, malamang ay tatawa lang ako nang mapanghusga.
At sasabihin:
“Magkano ba ang kailangan mo? Kunin mo at umalis ka.”
Ngunit ngayon, iba na.
“Kung may kailangan ka, sabihin mo lang kay Aling Nena.”
Pagkasabi ko noon, pumasok ako sa loob.
Tahimik naman siyang sumunod.
“Ate… Marco po ang pangalan ko.”
“Alam ko.”
Hindi ako lumingon.
“Nasabi na ni Gabriel.”
Lumabas ako sa balkonahe.
Hindi ko siya tinawag.
At hindi rin siya nang-abala.
Habang unti-unting natatapos ang salu-salo sa ibaba, tahimik kong pinanood ang mga bisitang isa-isang umaalis.
Hindi ko na maalala kung ilang beses nila akong ginawang katatawanan.
Nang bumalik ako sa silid, napahinto ang tingin ko sa dokumentong nasa tabi ng kama.
Mga papeles ng diborsyo.
Tatlong taon kong piniling magbulag-bulagan.
Dahil sa isang pangyayaring minsang naglayo sa amin.
May mga sugat siyang hindi maipaliwanag.
May mga lihim din akong hindi masabi.
Ngunit ang lahat ng utang sa nakaraan ay may panahon ng pagsingil.
Noong una, isa lang ang hiling ko.
Huwag siyang mag-uuwi ng ibang babae.
Kalaunan, umatras ako.
Huwag lang siyang magkaroon ng anak sa iba.
Habang umaatras ako, lalo naman siyang sumusulong.
Hanggang sa araw na ito.
Pagod na pagod na kaming pareho.
At wala nang saysay ang pagpipigil.
Kinuha ko ang panulat.
At mahinahong nilagdaan ang aking pangalan sa mga papeles.
Sa mismong sandaling iyon—
bumukas ang pinto ng banyo.
Lumabas si Marco.
Basa pa ang kanyang buhok.
At ang mga patak ng tubig ay dahan-dahang bumabagsak mula sa kanyang mga hibla ng buhok…
…